เปิดร้านอาหาร ต้องขออนุญาตอะไรบ้าง ร้านเล็กหน้าบ้าน แผงลอย ขายออนไลน์

คำตอบสั้น

• ร้านขายอาหาร/เครื่องดื่ม (รวมร้านที่ขายผ่านแอปเดลิเวอรี) ต้องติดต่อ ท้องถิ่น (เขต เทศบาล อบต.) ก่อนเปิด
• พื้นที่ ไม่เกิน 200 ตร.ม. = ยื่นแจ้ง ขอ "หนังสือรับรองการแจ้ง" · เกิน 200 ตร.ม. = ขอใบอนุญาต
• เจ้าของร้านและคนที่จับอาหาร ต้องผ่านการอบรมสุขาภิบาลอาหาร · ขายบนทางเท้า/ที่สาธารณะต้องขออนุญาตแยก

ร้านแบบไหนนับเป็น "สถานที่จำหน่ายอาหาร"

กรมอนามัยอธิบายว่า ที่ไหนก็ตามที่ไม่ใช่ทางสาธารณะ ซึ่งใช้ทำหรือปรุงอาหารจนเสร็จแล้วขายให้กินได้ทันที จะกินในร้านหรือซื้อกลับก็ได้ ถือเป็นสถานที่จำหน่ายอาหาร ตาม พ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ซึ่งรวมถึงร้านเครื่องดื่ม และร้านที่ปรุงแล้วขายทางออนไลน์ด้วย

200 ตร.ม. ต่างกันยังไง

• นับพื้นที่ส่วนไหนบ้าง (ครัว + ที่นั่ง ในร้าน/นอกร้าน) → ต้องตรวจสอบกับหน่วยงานในพื้นที่ ⏳
• ร้านที่ตั้งอยู่ในตลาดมีกติกาแยก → ถามเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น

ใช้เวลากี่วัน เสียค่าธรรมเนียมเท่าไหร่

ค่าธรรมเนียม เอกสาร และระยะเวลา ต่างกันตามข้อบัญญัติของแต่ละท้องถิ่น → ต้องตรวจสอบกับหน่วยงานในพื้นที่ (กองสาธารณสุขฯ ของเทศบาล/อบต. หรือฝ่ายสิ่งแวดล้อมและสุขาภิบาลของสำนักงานเขต) ⏳

เอกสารที่มักถูกขอ (ใช้เป็นเช็กลิสต์คร่าวๆ ก่อนโทรถาม): บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน เอกสารสถานที่/สัญญาเช่า แผนผังร้าน ⏳

ต้องอบรมอะไร

ตามกฎกระทรวงสุขลักษณะของสถานที่จำหน่ายอาหาร พ.ศ. 2561 - เจ้าของร้าน (ผู้ประกอบกิจการ) และคนที่สัมผัสอาหาร ต้องผ่านการอบรมตามหลักเกณฑ์ที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด - คนที่ป่วยเป็นโรคที่ติดต่อทางอาหารหรือน้ำ (เช่น อหิวาตกโรค บิด ตับอักเสบเอ) ต้องหยุดงานจนหาย - ร้านต้องดูแลเรื่องน้ำใช้ น้ำแข็ง ภาชนะ การเก็บสารเคมี ตามกฎกระทรวงนี้ · ฝ่าฝืนกฎกระทรวง ปรับไม่เกิน 50,000 บาท - อบรมที่ไหน กี่ชั่วโมง ค่าใช้จ่าย → ถามท้องถิ่นหรือกรมอนามัย ⏳

ขายแผงลอย / ตลาดนัด / รถเข็น บนทางสาธารณะ

การวางขายหรือเร่ขายในที่หรือทางสาธารณะ ต้อง ขอใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ก่อน (พ.ร.บ.การสาธารณสุข มาตรา 41) และขายได้เฉพาะจุดที่ท้องถิ่นอนุญาต · ถ้าเปลี่ยนสินค้า วิธีขาย หรือที่ขาย ต้องแจ้งก่อน - ค่าธรรมเนียมและเอกสาร (บางที่ขอใบรับรองแพทย์ รูปถ่าย) ต่างกันแต่ละพื้นที่ → ต้องตรวจสอบกับหน่วยงานในพื้นที่ - ตลาดนัดเอกชน: ถามเจ้าของตลาดว่าตลาดได้รับอนุญาตแล้วหรือไม่ และคนขายต้องทำอะไรเพิ่ม ⏳

ขายเดลิเวอรีอย่างเดียว (ครัวในบ้าน) ต้องขอไหม

ตามที่กรมอนามัยอธิบาย ร้านที่ทำ/ปรุงอาหารเพื่อขาย รวมถึงขายออนไลน์ ต้องมีใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองการแจ้งจากท้องถิ่นที่ครัวตั้งอยู่ · ถ้าทำอาหาร บรรจุแพ็กขาย (ซอส น้ำพริก ขนมแพ็ก) อาจต้องเกี่ยวกับ อย. ด้วย → อ่าน อาหารบรรจุขาย ต้องมี อย. ไหม

เรื่องอื่นที่ต้องทำคู่กัน

• จดทะเบียนพาณิชย์ ภายใน 30 วันหลังเริ่มขาย → อ่านบทความ 01
• ภาษี → ภาษีแม่ค้า ร้านเล็ก
• กิจการบางแบบ (เช่น คั่วกาแฟ ผลิตน้ำแข็ง) อาจเข้าข่ายใบอนุญาตประเภทอื่นของท้องถิ่น → ต้องตรวจสอบกับหน่วยงานในพื้นที่ ⏳

✅ สรุปขั้นตอน

• [ ] วัดพื้นที่ร้าน แล้วถามท้องถิ่นว่าเข้า "แจ้ง" หรือ "ใบอนุญาต"
• [ ] โทร/ไปถามเขต-เทศบาล-อบต. เรื่องเอกสาร ค่าธรรมเนียม ระยะเวลา
• [ ] ยื่นแจ้ง/ขอใบอนุญาต ก่อนเปิดร้าน
• [ ] เจ้าของร้าน + คนทำอาหาร อบรมสุขาภิบาลอาหาร เก็บหลักฐานไว้
• [ ] ขายบนทางเท้า/ที่สาธารณะ → ขอใบอนุญาตจำหน่ายในที่สาธารณะแยก
• [ ] จดทะเบียนพาณิชย์ภายใน 30 วัน
• [ ] ทำบัญชีรับ-จ่ายตั้งแต่วันแรก (ใช้ยื่นภาษี)

คิดตัวเลขก่อนลงเงิน

• คิดต้นทุนต่อจาน · จุดคุ้มทุน · เทียบทำเล

ที่มา (ตรวจข้อมูล 20 ต.ค. 2569)

1. กรมอนามัย · ข่าว 9 ก.ค. 2565 (นิยามสถานที่จำหน่ายอาหาร · มาตรา 38 เกณฑ์ 200 ตร.ม. · ขายออนไลน์ · โทษตามมาตรา 72) — https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/090765/
2. สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กรมอนามัย · แผ่นพับกฎกระทรวงสุขลักษณะของสถานที่จำหน่ายอาหาร พ.ศ. 2561 (อบรม · สุขภาพผู้สัมผัสอาหาร · บทกำหนดโทษ) เผยแพร่ผ่านเว็บ อบต. — https://www.thabua.go.th/contents/post/000002034-90afb3bec2f103ad422dbd092f5efe51.pdf
3. คู่มือสำหรับประชาชน การขอใบอนุญาตจำหน่ายสินค้าในที่หรือทางสาธารณะ (มาตรา 41) · ตัวอย่างท้องถิ่น — https://www.lomkao.go.th/contents/post/000000337-10a7c3af58dd7903572b876cbf99fb89.pdf · กทม. — https://webportal.bangkok.go.th/upload/user/00000064/Manual/04.Environment/207.pdf

เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะบุคคล · เอกสาร ค่าธรรมเนียม และระยะเวลาขึ้นกับท้องถิ่นของคุณ